Fattigstyret i Møkster sokn

Fattigstyret. Frå møtebok i Møkster sokn 1847 - 1948.

Det var eigne fattigstyre i sokna Møkster og Austevoll.
Fattigstyret eller fattigkommisjonen som det og vart kalla, skulle m.a. laga framlegg til budsjett og bestemma kven som skulle få kva slags støtte.
Kommisjonen hadde rett til å fastsetja avgiftene på brennevin, vin og øl.

Frå 1863 var ikkje lenger presten sjølvskriven formann, men han var framleis medlem.
Lærar og kyrkjesongar Ole Olsen Strømme ( 1856 - 1940 ), er eit namn vi møter i mange møtebøker.
Han var ordførar i 17 år og sat og i skulestyret i om lag 40 år.
Utanom dette var han revisor og kommunekasserar.
I fattigstyre i Møkster sokn vart han første gong formann i 1882 .
Då vart det halde så mange møter at prost Greve kom med dette framlegget :
( Greve ) ønsker at overlade Ordførerstillingen til et i Sognet boende medlem i af Kommissionen.(…) I den anledning fattedes enstemming denne beslutning : Kirkesanger O Strømme indtrøder som Ordfører i Provst Greves sted. (…)

I Folketeljinga 1900 finn vi han heime saman med familien.

Mange saker kom til fattigkommitionen ( fattigstyret ) i Møkster sokn:

• pengar til mat og klede 1 2
• lån av pengar til å flytta huset
• halde auksjon etter fattiglemmar 1 2
• korleis kan ein hjelpa ein mann som etter at kona er død sit att med 4 born
• born treng å byta heim
• pengar til kiste og gravferd
• pengar for å kunne gå til doktor 1 2 3
• krevja inn barnebidrag
• hjelp til pass og stell
• dei som ikkje greidde seg sjølve lenger, vart " bortakkorderte " dvs sett vekk til folk for pengar.
• fast støtte

I siste del av 1800 - talet låg talet på folk som fekk fast "understøttelse" oftast mellom 15 og 20. Flest i 1851,1852,1886 då det var 23 , og færrast i 1894 då det berre var 13 personar i soknet som fekk slik hjelp.
Mest kvart år var det opp til 4 born som trong oppfostringsbidrag

• Legd eller omgangslegd var ei gammal ordning der gardane i soknet etter tur skulle la dei fattige som ikkje greidde seg sjølve få hus og mat.
  Ordninga vart teken vekk ved fattiglova av 1900, men i Møkster sokn gjekk Barbru Karsteinsdotter Aarland i si legderute heilt fram til 1913 !
  I siste delen av 1800 - talet var talet på lægdslemmar i dette soknet oftast mellom 2 og

• Soknet hadde berre ansvar for dei som var heimehøyrande der. Var ein ikkje det, var det lite hjelp å få, og ein vart ofte sendt til staden der ein hadde bustadrett.
  Ofte vart det strid mellom kommunar om kven som måtte hjelpa.
  Som i 1882 då Sund fattigkommission kravde at fattigstyret i Møkster betalte hjelp til ei jente som dei meinte var heimehøyrande i Møkster sokn , men som no budde i Sund. (les meir her )

Slik krangel kunne ein og ha med eit anna sokn i same kommune.
Dette skjedde m.a. i 1890 då Fattigstyret i Østervold sokn ikkje ville hjelpa ei ungjente før ein hadde fått avklåra om ho hadde heimstadrett der eller ikkje.(les meir om dette her )

Til Sognets øvrige Trængende besluttedes saadan Understøttelse udredet: